Hỗ trợ giao hàng & lắp đặt tận nhà toàn quốc Bảo hành điện tử 24 tháng
    Cẩm nang Etugi

    MOFs VÀ BÀI TOÁN XỬ LÝ AMONI

    Trả lời nhanh: Amoni (NH₄⁺) được giới khoa học xếp vào nhóm chất ô nhiễm khó xử lý, vì đó là một ion nhỏ, tan tốt và cùng tồn tại với nhiều ion cạnh tranh như kali, natri, canxi. Trong số các vật liệu

    Etugi Việt Nam Đăng ngày 9 phút đọc Tham vấn chuyên môn: Ông Lại Trung Tùng
    MOFs VÀ BÀI TOÁN XỬ LÝ AMONI

    Tóm tắt nhanh

    Trả lời nhanh: Amoni (NH₄⁺) được giới khoa học xếp vào nhóm chất ô nhiễm khó xử lý, vì đó là một ion nhỏ, tan tốt và cùng tồn tại với nhiều ion cạnh tranh như kali, natri, canxi. Trong số các vật liệu

    Nội dung bài viết
    1. 1. Vì sao amoni là bài toán khó?
    2. 2. Các vật liệu hấp phụ amoni: zeolite đi trước, MOFs là hướng mới
    3. 3. Vì sao xử lý amoni sau RO là hợp lý?
    4. 4. Lớp xử lý amoni trong hệ thống ETUGI
    5. Kết luận: Amoni cần cách tiếp cận nhiều lớp, và cần số liệu đo

    Trả lời nhanh: Amoni (NH₄⁺) được giới khoa học xếp vào nhóm chất ô nhiễm khó xử lý, vì đó là một ion nhỏ, tan tốt và cùng tồn tại với nhiều ion cạnh tranh như kali, natri, canxi. Trong số các vật liệu hấp phụ amoni, zeolite là vật liệu đã được nghiên cứu và sử dụng lâu nhất; MOFs là hướng mới, nhiều kết quả còn ở quy mô phòng thí nghiệm, và vấn đề độ bền của MOFs trong dung dịch amoni vẫn đang được nghiên cứu. Trong hệ thống ETUGI, lớp xử lý amoni được đặt sau màng RO để xử lý phần amoni còn lại ở nồng độ thấp – đúng vùng mà vật liệu hấp phụ phát huy hiệu quả.

    1. Vì sao amoni là bài toán khó?

    Một tổng quan năm 2021 trên Journal of Cleaner Production mô tả amoni và amonia là những chất ô nhiễm "khó xử lý" khét tiếng, gây suy thoái hệ sinh thái nước và rủi ro sức khỏe (Nguồn: Journal of Cleaner Production – Đại học Melbourne). Có ba lý do chính:

    NH₄⁺ là ion rất nhỏ, kích thước gần với ion kali (K⁺), nên vật liệu khó phân biệt hai ion này.

    Amoni tồn tại ở hai dạng NH₄⁺ (mang điện) và NH₃ (trung hòa), tỷ lệ thay đổi theo pH. Như Chương 1 và Chương 2 đã phân tích, chính điều này làm hiệu quả của RO thay đổi theo pH.

    Ion cạnh tranh: trong nước thật, canxi, magie, natri, kali thường có nồng độ cao hơn amoni nhiều lần.

    Tại Việt Nam, QCVN 01-1:2024/BYT giới hạn amoni (tính theo N) trong nước sạch sinh hoạt ở 1 mg/L.

    2. Các vật liệu hấp phụ amoni: zeolite đi trước, MOFs là hướng mới

    Tổng quan nói trên so sánh ưu nhược điểm của nhiều vật liệu hấp phụ amoni: bentonite, zeolite, đất sét, than sinh học, than hoạt tính, MOFs và các dạng biến tính của chúng. Nhóm tác giả nhận định cả vật liệu truyền thống lẫn vật liệu cấu trúc nano đều đối mặt thách thức về chi phí, năng lượng, ô nhiễm thứ cấp và hiệu quả hấp phụ, và dự đoán hướng biến tính bề mặt các vật liệu tự nhiên sẵn có sẽ phù hợp với điều kiện nồng độ amoni thấp (Nguồn: Journal of Cleaner Production).

    Zeolite (ví dụ clinoptilolite tự nhiên) là vật liệu trao đổi cation đã được Health Canada ghi nhận trong các phương pháp xử lý amonia trong nước, cùng với nhựa trao đổi ion tổng hợp (xem Bài 6, Chương 1).

    MOFs cho amoni trong nước là hướng mới hơn. Một công bố năm 2023 trên tạp chí Chemical Science cho biết trước đó chưa có MOF nào được báo cáo vừa bền trong dung dịch amoni vừa có vị trí axit mạnh để giữ NH₄⁺, và nhóm tác giả phát triển một MOF gốc zirconium để giải quyết vấn đề này (Nguồn: Chemical Science, 2023 – tài liệu bổ sung). Nhiều nghiên cứu MOFs "hấp phụ amonia" khác thực hiện ở pha khí (không khí), không phải trong nước (Nguồn: Chemical Engineering Science).

    Nói cách khác: khi đọc một tài liệu về "MOFs xử lý amoni", cần phân biệt nghiên cứu trong nước hay trong không khí, trong dung dịch thí nghiệm hay nước thật, và vật liệu có bền trong nước hay không.

    3. Vì sao xử lý amoni sau RO là hợp lý?

    Kết hợp RO và vật liệu hấp phụ không phải là "chồng thêm lõi", mà dựa trên một logic khá rõ:

    RO giảm phần lớn amoni trước. Màng RO thương mại có thể loại khoảng 93–95% amoni trong điều kiện thí nghiệm ở pH trung tính (Nguồn: University of Ottawa).

    Phần còn lại có nồng độ thấp – đúng vùng mà tổng quan khoa học cho rằng vật liệu hấp phụ phù hợp.

    Nước sau RO có ít ion cạnh tranh. Vì canxi, magie, natri, kali đã bị màng giữ lại phần lớn, vật liệu phía sau không phải "chia chỗ" cho các ion này, nên dung lượng được dành nhiều hơn cho amoni.

    Nước sau RO thường có pH thấp hơn (do CO₂ đi qua màng), nên amoni chủ yếu ở dạng NH₄⁺ mang điện – dạng dễ được giữ bằng trao đổi cation hơn NH₃.

    4. Lớp xử lý amoni trong hệ thống ETUGI

    Trong hệ thống ETUGI, lõi số 5 là lớp hấp phụ amoni (NH₄⁺), đặt ngay sau màng RO và trước bộ điện phân.

    Theo hướng dẫn sử dụng, lõi này được thay sau 1–3 tháng, sớm nhất trong các lõi của máy. Điều này phù hợp với bản chất của vật liệu hấp phụ: dung lượng hữu hạn, và nguồn nước càng nhiễm amoni thì lõi càng nhanh đầy.

    Kết quả thử nghiệm vật liệu (Quatest 1, tháng 8/2023). Trong một thử nghiệm dạng ngâm mẻ, 1 lít nước nguồn nhiễm amoni được xử lý bằng 40 g hạt vật liệu Organ. Hai mẫu nước trước và sau xử lý được Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 (Quatest 1, VILAS 028) phân tích theo phương pháp AOAC 973.48F (đơn vị gửi mẫu ghi trên phiếu là Công ty CP Công nghệ và Môi trường Hồng Hà, tên cũ của ETUGI):

    Mẫu Số phiếu Hàm lượng NH₄ (mg/L)
    Nước nguồn nhiễm amoni 23/TN4/1183/03 7,60
    Sau khi xử lý bằng 40 g vật liệu / 1 lít nước 23/TN4/1183/04 1,20

    Hàm lượng amoni giảm khoảng 84% sau một lần xử lý. Cần đọc kết quả này đúng phạm vi của nó: đây là thử nghiệm riêng vật liệu, dạng ngâm, với nước có nồng độ amoni cao (7,6 mg/L). Trong máy lọc ETUGI, vật liệu làm việc trong lõi có dòng chảy liên tục và đặt sau màng RO, khi phần lớn amoni đã được màng giảm trước.

    Kết quả của lõi trong máy chạy thực tế: [CHỜ DỮ LIỆU: thử nghiệm lõi số 5 hoặc cả máy với nước nhiễm amoni].

    Kết luận: Amoni cần cách tiếp cận nhiều lớp, và cần số liệu đo

    Amoni là ví dụ điển hình cho thấy không có một vật liệu hay một công nghệ duy nhất xử lý triệt để mọi trường hợp. RO giảm phần lớn; vật liệu hấp phụ phía sau xử lý phần còn lại ở nồng độ thấp. Nhưng hiệu quả của mọi vật liệu – zeolite hay MOFs – đều phải được chứng minh bằng nồng độ amoni trước và sau xử lý, trong nước thật, theo thời gian sử dụng.

    Etugi Việt Nam
    Tác giảEtugi Việt Nam

    Nội dung được biên soạn bởi đội ngũ Etugi Việt Nam – doanh nghiệp khoa học công nghệ trong lĩnh vực lọc nước ion kiềm.

    Ông Lại Trung Tùng
    Tham vấn chuyên mônÔng Lại Trung Tùng

    Tổng Giám đốc Etugi Việt Nam – chuyên gia hơn 20 năm nghiên cứu về nước.

    Đăng ký nhận tư vấn & báo giá

    Chuyên viên Etugi sẽ liên hệ lại với bạn trong thời gian sớm nhất.

    Đăng ký tư vấn ngay
    Zalo

    Đăng ký tư vấn & báo giá

    Chuyên viên Etugi sẽ liên hệ lại trong thời gian sớm nhất